Pracownikom zaangażowanym w wybory przysługują zwolnienia od pracy. Których pracowników dotyczą zwolnienia od pracy? Na jakich zasadach przysługują?

Członkowie obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej

Obecnie członkowi obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej w związku z wykonywaniem zadań przysługuje:

1) zwolnienie od pracy na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu, w którym zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy (czyli również wynagrodzenia),
2) do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Takie osoby w razie zamiaru skorzystania ze zwolnienia od pracy są obowiązane, co najmniej na 3 dni przed przewidywanym terminem nieobecności w pracy, uprzedzić, w formie pisemnej, pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności w pracy, a następnie, nie później niż następnego dnia po upływie okresu nieobecności w pracy, dostarczyć pracodawcy zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy w związku z wykonywaniem zadań komisji.

Zaświadczenie, które usprawiedliwia nieobecność w pracy członka obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej zawiera imię i nazwisko osoby wchodzącej w skład danej komisji, wskazanie podstawy prawnej zwolnienia od pracy, a także przyczynę i czas nieobecności w pracy. Ponadto zaświadczenie musi być opatrzone pieczęcią obwodowej lub terytorialnej komisji wyborczej oraz podpisane przez przewodniczącego komisji, a dla przewodniczącego komisji przez jego zastępcę. Zaświadczenie jest sporządzane w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje zainteresowany członek komisji, a drugi pozostaje w dokumentacji komisji.

Skoro zatem najbliższe wybory parlamentarne odbywają się 15 października 2023 r. i jeżeli liczenie głosów zakończy się np. w poniedziałek 16 października 2023 r., pracownikowi przysługuje zwolnienie od pracy zarówno za dzień głosowania 15 października 2023 r. (jeżeli niedziela jest dla niego dniem pracującym), 16 października 2023 r. (dzień liczenia głosów), jak i za 17 października 2023 r.(dzień po zakończeniu liczenia głosów). Za te dni zwolnienia pracownik zachowa prawo do wynagrodzenia. Dodatkowo pracownikowi przysługuje prawo do zwolnienia od pracy do 5 innych dni. Za te dni nie ma jednak już prawa do wynagrodzenia.

Na marginesie warto zauważyć, że do 31 marca 2023 r. tym samym członkom komisji wyborczych przysługiwało jedynie do 5 dni zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni

Mężowi zaufania w związku z wykonywaniem zadań przysługuje zwolnienie od pracy na dzień głosowania oraz liczenia głosów, a także na dzień następujący po dniu, w którym zakończono liczenie głosów, z zachowaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy.

Mężowie zaufania (podobnie jak członkowie komisji wyborczych) w razie zamiaru skorzystania ze zwolnienia od pracy są również obowiązani, co najmniej na 3 dni przed przewidywanym terminem nieobecności w pracy, uprzedzić, w formie pisemnej, pracodawcę o przyczynie i przewidywanym okresie nieobecności w pracy, a następnie, nie później niż następnego dnia po upływie okresu nieobecności w pracy, dostarczyć pracodawcy zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy w związku z wykonywaniem zadań męża zaufania. Takie zaświadczenie ze wskazaniem imienia i nazwiska męża zaufania, podstawy prawnej zwolnienia od pracy oraz przyczyny i czasu nieobecności w pracy opatrzone pieczęcią komisji wyborczej podpisuje przewodniczący danej komisji.

Zasady zwolnień od pracy na wybory dotyczące mężów zaufania stosuje się odpowiednio również do obserwatorów społecznych.